menu

 

 

 


 Nasze prawa i obowiązki w urzędzie cz. 3.

            Zasada przekonywania jest podstawą naszych prawych w urzędzie. Sądownictwo często opiera swoje decyzje na naruszeniu art. 7 i 77 kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.).

W toku postępowania organ administracji publicznej powinien więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7) oraz prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli (art. 8). Stosownie do art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W tym celu obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1). Organ administracji publicznej przed wydaniem rozstrzygnięcia ma zatem obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego, a prawidłowość jego przeprowadzenia nie powinna budzić wątpliwości.

Sądy wielokrotnie ustanawiały, że w przypadku decyzji uznaniowych organ musi w sposób pełny wyjaśnić przestanki, jakimi się kierował, wydając określone rozstrzygnięcie. W przeciwnym razie jego decyzja będzie obarczona wadą naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny, podkreśla, że „Organ administracji jest zobowiązany do kierowania się interesem obywatela, aż do granic naruszenia interesu społecznego. W państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej zasady nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi, i udowodnić, iż jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli.”

Z innych zasad należy pamiętać o zasadzie pisemności. (art. 14) Sprawy należy załatwiać w formie pisemnej. Sprawy mogą być załatwiane ustnie, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawny nie stoi temu na przeszkodzie. Treść oraz istotne motywy takiego załatwienia powinny być utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji.

Z orzecznictwa: „w sytuacji kiedy organ administracji uznaje, iż nie zostały spełnione przesłanki do wydania tablic rejestracyjnych (bądź ich wtórników) winien rozstrzygnąć o tym w odpowiednim piśmie. Organ administracji winien zatem pismem poinformować stronę, że w jego ocenie, nie zostały spełnione przesłanki do wydania tablic, pouczając jednocześnie o możliwości zaskarżenia tej czynności do sądu administracyjnego, po uprzednim wyczerpaniu trybu postępowania określonego w art. 52 § 3 PrPostAdm

Ponadto należy zwracać uwagę, na zasadę szybkości i prostoty postępowania. Znajduje ona wyraz w przepisach dot. terminów administracyjnych, które zostaną odrębnie omówione. Postępowanie jest dwuinstancyjne- od każdej decyzji przysługuje odwołanie, w terminie 14 dni. Gdy decyzja się uprawomocni jest wtedy całkowicie trwała.

Nasze prawa i obowiązki w urzędzie cz. 2.

Wydając decyzje administracyjne organ musi przestrzegać przepisów materialnych i proceduralnych. Te ostatnie mogą być samodzielną podstawą wniesienia odwołania.

            Zasada legalizmu oraz interesu jednostki ponad interesem społecznym odnosi się zwłaszcza do tzw. decyzji uznaniowych, a więc takich że z ustawy wynika, że „organ może przyznać”. Pobieżna lektura daje wrażenie- swobody, tj. organ może wydać decyzję dla nas pozytywną, ale równie dobrze może odmówić. Błąd. Na podstawie art. 7 k.p.a. zdefiniowano szereg uprawnień jakie przysługują stronie. Na przykład organ musi wyjaśnić treść pojęcia „interesu społecznego” w danym przypadku i udowodnić, że taki interes przemawia przeciwko decyzji zgodnie z wnioskiem strony. Sądy wielokrotnie stwierdzały, że nie można powoływać się na abstrakcyjnie ujęty "interes społeczny" przy wydawaniu negatywnych dla strony decyzji bez udowodnienia i wyczerpującego uzasadnienia, na czym ten interes w konkretnym przypadku polega i dlaczego przemawia przeciwko załatwieniu sprawy proceduralnej zgodnie z wnioskiem strony. W kolejnym wyroku dodano, że w demokratycznym i praworządnym państwie administracja opiera wszelkie swe działania przede wszystkim na zasadzie praworządności. Gdyby zaś jej rygory miały zostać rozluźnione i zastąpione uprawnieniem do posługiwania się przez administrację zasadami komercjalizmu i fiskalizmu, prowadziłoby to wprost do zagrożenia podstawowych praw i wolności obywatelskich. Szczególnie pojęcie "interesu społecznego" nie może być równe z interesem ekonomicznym lub fiskalnym. Oznacza to, że istnienie wszelkich okoliczności uzasadniających decyzję odmowną dla strony musi zostać przez organ w sposób bezsporny udowodnione. Prawidłowość tego dowodzenia zarówno co do faktu, jak i co do prawa - podlega kontroli sądowej.

            Z powyższym wiąże się również zasada przekonywania. Sąd wojewódzki w Warszawie zauważył, że k.p.a. nakłada na organy administracji obowiązek zachowania aktywnej postawy podczas całego postępowania wyjaśniającego. Stąd obowiązek organu zebrania dowodów na potwierdzenie określonych faktów z wykorzystaniem dostępnych źródeł dowodowych, a także dopuszczenia wszystkich środków dowodowych zgłaszanych przez stronę lub innych uczestników postępowania, o ile mają one istotne znaczenie dla sprawy. Organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody zgromadzone w sprawie, czy też twierdzenia, wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy, okoliczności podnoszonych przez stronę.

 

            Cel przepisów był taki, że jako strony mamy prawo rozumieć treść decyzji administracyjnych. W sytuacji więc, gdy nie przysługuje nam prawo do decyzji pozytywnej, to rzeczowe przedstawienie stanu prawnego i faktycznego spowoduje, że nie będziemy wnosić odwołania- a więc dobrowolnie nie skorzystamy z konstytucyjnego prawa- zostaniemy przekonani. Niestety często urzędnicy „chowają” się za bezdusznymi przepisami, w taki sposób kształtując treść decyzji, że można nie zrozumieć sztywnego języka. W sytuacji, gdy nie rozumiemy języka decyzji, a np. organ oddala nasze wnioski dowodowe, to może mieć miejsce naruszenia zasady przekonywania. Wtedy SKO lub sąd może już tylko na tej podstawie unieważnić decyzję.

Dotychczas szkoliliśmy:

 

 

 

 

 

  

Kancelaria Ius-Europae 2011